กระทุ่มนา

กระทุ่มนา Mitragyna diversifolia (Wall. ex G. Don) Havil. วงศ์ RUBIACEAE

13 ต.ค. 2012 กระทุ่มนา

กระทุ่มนา Mitragyna diversifolia (Wall. ex G. Don) Havil. วงศ์ RUBIACEAE กระทุ่มนา Mitragyna diversifolia (Wall. ex G. Don) Havil. วงศ์ RUBIACEAE ชื่ออื่น กระทุ่มดง (กาญจนบุรี); กระทุ่มนา, กระทุ่มน้ำ (กลาง); ตุ้มแซะ, ตุ้มน้อย, ตุ้มน้ำ (เหนือ); ถ่มพาย (เลย); โทมน้อย (เพชรบูรณ์) ลักษณะวิสัย ไม้เนื้ออ่อน โตเร็ว ผลัดใบ ขนาดเล็กถึง กลาง สูงได้ประมาณ 15 ม. เรือนยอดเป็นพุ่มกลม โปร่ง เปลือก ค่อนข้างเรียบ สีขาว ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ หูใบร่วม มีสันกลาง ใบเรียงตรงข้าม รูปไข่หรือรูปรี ยาว 5–12 ซม. ปลายใบมน โคน ใบเว้าเล็กน้อย แผ่นใบด้านล่างมีขนประปราย ดอกออกเป็นช่อ กระจุกแน่น ทรงกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2 ซม. สีเหลืองอ่อน ออกตามปลายกิ่ง ใบประดับขนาดใหญ่ลักษณะ คล้ายใบติดช่วงล่างของช่อ ดอกขนาดเล็ก ดอกกลิ่นหอม ไม่มี ก้านดอก กลีบเลี้ยงเป็นถ้วย ขอบตัด กลีบดอกติดกันเป็นหลอด ยาว ปลายแยกเป็น 5 แฉก เกสรเพศผู้ 5 อัน รังไข่อยู่ใต้วงกลีบ ยอดเกสรเพศเมียยื่นพ้นปากหลอดกลีบดอก ผลแบบผลแห้ง แตก ติดเป็นกลุ่มทรงกลม เมล็ดขนาดเล็ก จำนวนมาก เขตการกระจายพันธุ์ จีนตอนใต้ พม่า ลาว กัมพูชา เวียดนาม ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย การกระจายพันธุ์และนิเวศวิทยาในประเทศไทย ขึ้นใน พื้นที่ราบลุ่มน้ำท่วมถึงทั้งในป่าดิบและป่าผลัดใบ พบมากในที่โล่งตามทุ่งนา หรือป่าบึงน้ำจืด ทั่วทุกภาคของประเทศ ระดับความสูงไม่เกิน 500 ม. ผลแก่เดือนกันยายน–ตุลาคม ประโยชน์ ไม้เนื้ออ่อน ใช้ก่อสร้างในร่ม ทำเป็นไม้ฟืน ใบตำใช้แก้โรคท้องร่วง การขยายพันธุ์ เพาะเมล็ด เมล็ดขนาดเล็ก วิธีการเพาะแบบเดียวกับขว้าวหรือกระทุ่ม ข้อแนะนำ ไม้โตเร็ว ชอบแสงแดดจัด ทนต่อน้ำท่วมได้มากกว่า 2 เดือน เหมาะสำหรับการฟื้นฟูป่า ชายน้ำ หรือป่าบึงน้ำจืด คันดินกั้นน้ำ เพื่อป้องกันการพังทะลายของตลิ่ง คล้าย ๆ จิกนา ข้อมูลเพิ่มเติม อนุกรมวิธานพืช อักษร ก. (ราชบัณฑิตยสถาน, 2538)

No Comments

Post A Comment