แมลงศัตรูข้าวและการป้องกันกำจัด

Zemanta Related Posts Thumbnail

13 พ.ย. 2010 แมลงศัตรูข้าวและการป้องกันกำจัด

เพลี้ยไฟ (rice thrips)

ชื่อวิทยาศาสตร์ Stenchaetohrips biformis (Bagnall)
วงศ์ Thripidae
อันดับ Thysanoptera

เพลี้ยไฟเป็นแมลงจำพวกปากดูด ขนาดเล็กลำตัวยาวประมาณ 1-2 มิลลิเมตร มีทั้งชนิดมีปีกและไม่มีปีก ตัวเต็มวัยมีสีดำ ตัวอ่อนสีเหลืองอ่อน ตัวเต็มวัยวางไข่ในเนื้อเยื่อของใบข้าว ตัวอ่อน มี 2 ระยะ ระยะเวลาตั้งแต่ตัวอ่อนถึงตัวเต็มวัยนานประมาณ 15 วัน

ลักษณะการทำลายและการระบาด
เพลี้ยไฟทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยจะทำลายข้าวโดยการดูดกินน้ำเลี้ยง จากใบข้าวที่ยังอ่อนโดยอาศัยอยู่ตามซอกใบ ระบาดในระยะกล้า เมื่อใบข้าวโตขึ้นใบที่ถูกทำลายปลายใบจะเหี่ยวขอบใบจะม้วนเข้าหากลางใบและ อาศัยอยู่ในใบที่ม้วนนั้น พบทำลายข้าวในระยะกล้าหรือหลังปักดำ 2-3 สัปดาห์ โดยเฉพาะในอากาศร้อนแห้งแล้งหรือฝนทิ้งช่วงนานติดต่อกันหรือสภาพนาข้าวที่ ขาดน้ำ ถ้าระบาดมากๆทำให้ต้นข้าวแห้งตายได้ทั้งแปลง

ลักษณะการทำลายของเพลี้ยไฟ



ใบข้าวที่แสดงอาการปลายใบม้วน สภาพนาข้าวที่เพลี้ยไฟระบาดรุนแรง

พืชอาหาร
ข้าว ข้าวสาลี ข้าวโอ๊ต ข้าวบาร์เลย์ มิลเลท ป่านลินิน หญ้าข้าวนก หญ้าไซ และหญ้าต่างๆ

การป้องกันกำจัด

1) ดูแลแปลงข้าวระยะกล้าหรือหลังหว่าน 7 วัน อย่าให้ขาดน้ำ
2) ไขน้ำท่วมยอดข้าวทิ้งไว้ 1-2 วัน เมื่อตรวจพบเพลี้ยไฟตัวเต็มวัย 1-3 ตัวต่อต้นในข้าวอายุ 6-7 วันหลังหว่าน ใช้ปุ๋ยยูเรียอัตรา 10 กิโลกรัมต่อไร่หว่านเมื่อข้าวอายุ 10 วัน หลังหว่าน เพื่อเร่งการเจริญเติบโตของต้นข้าว
3) ใช้สารฆ่าแมลง มาลาไทออน (มาลาไทออน 83% EC) อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือคาร์บาริล (เซวิน 85% ดับบลิวพี) อัตรา 20 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร พ่นเมื่อพบใบข้าวม้วนมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ ในระยะข้าวอายุ 10-15 วันหลังหว่าน

สารเคมีที่ใช้ควบคุม

* มาลาไทออน 30 ซีซี/น้ำ 20 ลิตร
* คาร์บาริล 30 กรัม/น้ำ 20 ลิตร


มวนง่าม (Stink bug)

ชื่อวิทยาศาสตร์ Tetroda denticulifera (Berg)
วงศ์ : Pentatomidae
อันดับ : Hemiptera
ชื่อสามัญอื่น : มวนสามง่าม, แมงแครง

มวนง่ามเป็นแมลงศัตรูข้าวอยู่ในวงศ์ Pentatomidae อับดับ Hemiptera ชื่อสามัญ Stink bug จากการศึกษาชีวประวัติ พบว่าวงจรชีวิตมี 3 ระยะ คือ ระยะไข่ ระยะตัวอ่อน และระยะตัวเต็มวัย ระยะไข่เฉลี่ย 6.4+1.6 วัน ระยะก่อนวางไข่เฉลี่ย 35.8+7.9 วัน จำนวนครั้งที่วางไข่เฉลี่ย 8.2+2.5 ครั้ง มวนง่ามเพศเมีย 1 ตัว ให้ไข่ได้เฉลี่ย 150.4+51.6 ฟอง ไข่มวนง่ามมีเปอร์เซ็นต์การฟักเป็นตัวอ่อนเฉลี่ย 96.3+7.0% อายุตัวอ่อนเฉลี่ย 60.2+5.7 วัน ตัวอ่อนลอกคราบ 5 ครั้ง อายุตัวเต็มวัยเพศผู้และเพศเมียเฉลี่ย 96.5+34.3 และ 111.1+28.4 วัน ตามลำดับ

ลักษณะรูปร่าง มวนง่ามมีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างแบบง่าย ตัวอ่อนวัยแรกมีลักษณะลำตัวกลมป้อม ส่วนบนนูนโค้งคล้ายด้วงเต่า มีลวดลายเป็นจุดสีดำ 4 จุด ลำตัวสีเหลืองอ่อน หนวด ตา และขาสีดำเมื่อเข้าสู่วัยที่ 2, 3, 4 และ 5 รูปร่างจะเปลี่ยนเป็นแบนราบ ขอบรอบลำตัวมีลักษณะปลายแหลมหยักซิกแซก และมีหนามแหลมเป็นง่ามยื่นออกมาที่ส่วนหัว และอกปล้องแรก สีของลำตัวจะเปลี่ยนเป็นสีครีม ขนาดของลำตัวจะพัฒนาขึ้นตามจำนวนการลอกคราบ และเมื่อลอกคราบครั้งสุดท้ายเป็นตัวเต็มวัย เพศผู้มีลักษณะลำตัวแบนสีเทาดำ ศรีษะยื่นออกไปเป็นง่ามปลายแหลม 2 ง่าม อกปล้องแรกมีง่ามแหลมยื่นออกไปทางด้านหน้าทั้งสองข้าง ขา หนวดและตาสีดำ แผ่นปิดด้านบนส่วนอก (Scutellum) สีเทาดำ ปีกเป็นสีเดียวกับลำตัว ปลายปีกสีขาว ขอบด้านข้างลำตัวส่วนท้องเป็นสีส้ม ลำตัวยาวประมาณ 1.6 เซนติเมตร กว้าง 0.7 เซนติเมตร ตัวเต็มวัยเพศเมียมีรูปร่างเหมือนเพศผู้ แต่มีขนาดใหญ่กว่ายาวประมาณ 2 เซนติเมตร กว้าง 0.9 เซนติเมตร ตัวเต็มวัยเพศเมียใหม่ๆ ลำตัว และ Scutellum เป็นสีเหลือง หลังจากนั้นประมาณ 5-10 วัน สีของลำตัวจะเข้มขึ้นเป็นสีน้ำตาลปนเทา ปีกสีเดียวกับลำตัว ตัวเต็มวัยมีต่อมกลิ่น (Scent gland) ทำให้แมลงมีกลิ่นเหม็น
พฤติกรรมของมวนง่าม เคลื่อนที่ช้า และชอบเกาะนิ่งอยู่ตามส่วนต่างๆ ของต้นข้าว ทำลายข้าวโดยดูดกินน้ำเลี้ยงจากลำต้นและใบ ทำให้ต้นข้าวแสดงอาการเหลืองเหี่ยวเฉาและแห้งตาย ตัวเต็มวัยของมวนง่ามมีขนาดใหญ่ เมื่อมีแมลงจำนวนมากเกาะตามลำต้นและใบข้าว ทำให้ใบและลำต้นหักพับ เกิดความเสียหายมากในระยะกล้าและหลังปักดำใหม่
ความสำคัญและลักษณะการทำลาย
มวนง่ามมีปากแบบเจาะดูด มี Stylet พับอยู่ใต้ส่วนหัว มวนง่ามทุกวัยสามารถทำลายข้าวโดยใช้ Stylet เจาะลงไปในใบและลำต้นข้าวแล้วดูดกินน้ำเลี้ยงจากส่วนต่างๆ ของต้นข้าว ทำให้ลำต้นและใบเหี่ยวเฉา นอกจากนี้ตัวเต็มวัยซึ่งมีขนาดใหญ่ เมื่อไปเกาะตามลำต้นและใบ เป็นจำนวนมาก สามารถทำให้ลำต้นและใบในระยะกล้าและหลังปักดำใหม่หักพับเสียหายมาก
มวนง่ามทำลายข้าวโดยดูดกินน้ำเลี้ยงจากต้นและใบ ทำให้ต้นข้าวแห้งตาย พบการระบาดทำลายในฤดูนาปรังรุนแรงกว่าในฤดูนาปี และความเสียหายจะพบมากในระยะกล้าและหลังปักดำใหม่
พืชอาหาร
ข้าว หญ้าข้าวนก หญ้าไซ ข้าวป่า
การป้องกันกำจัด
1). เก็บกลุ่มไข่ทำลาย
2). ใช้สวิงโฉบจับตัวอ่อนและตัวเต็มวัยไปทำลาย


หนอนแมลงวันเจาะยอดข้าว (rice whorl maggot)

ชื่อวิทยาศาสตร์ Hydrellia spp.
วงศ์ : Ephydridae
อันดับ : Diptera

ความสำคัญและลักษณะการทำลาย

ศัตรูของข้าวระบาดช่วงข้าวยังเล็กอยู่ ตัวหนอนแทะผิวใบข้าวที่ยังอ่อน และใบม้วนอยู่ ใบที่ถูกทำลายเมื่อเจริญต่อมาจะเป็นรอยฉีกขาด

พืชอาหาร
ข้าว หญ้าข้าวนก ข้าวป่า หญ้าไซ หญ้าชันกาด หญ้าขน
การป้องกันกำจัด
ระบายน้ำออกจากแปลงนา ช่วงที่มีการระบาดเพื่อลดการวางไข่


หนอนกระทู้กล้า (rice armyworm, rice swarming caterpillar, cutworm, armyworm, rice cutworm)

ชื่อวิทยาศาสตร์ Spodoptera mauritia (Boisduval)
วงศ์ : Noctuidae
อันดับ : Lepidoptera
ชื่อสามัญอื่น : หนอนกระทู้กล้า

ความสำคัญและลักษณะการทำลาย
ศัตรูของข้าว ระบาดรุนแรงเป็นบางปี หนอนระยะแรกกัดกินใบ เมื่อตัวโตขึ้นกัดกินต้นกล้าในเวลากลางคืน ความเสียหายเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว มีการเคลื่อนย้ายเป็นกลุ่มคล้ายกองทัพ หนอนกระทู้กล้ากัดกินใบอ่อนและต้น ข้าวเล็กจะเห็นการทำลายเป็นหย่อม ๆ
พืชอาหาร
ข้าว ข้าวโพด อ้อย ถั่วเขียว ละหุ่ง ยาสูบ มันเทศ กะหล่ำปลี
การป้องกันกำจัด
1). กำจัดวัชพืชตามคันนาหรือบริเวณใกล้เคียงเพื่อทำลายแหล่งอาศัย
2). ใช้สารฆ่าแมลง ตามคำแนะนำ

No Comments

Post A Comment