การปลูกหญ้าแฝกเพื่อรักษาความชุ่มชื้นในดิน สำหรับเกษตรกร

08 พ.ค. 2013 การปลูกหญ้าแฝกเพื่อรักษาความชุ่มชื้นในดิน สำหรับเกษตรกร

ปัจจุบันแม้ว่าปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยที่ตกในแต่ละปี จะมีปริมาณเท่าๆ หรือใกล้เคียงกัน แต่ เกษตรกรก็มักประสบปัญหาภัยแล้งหรือ ภาวะพืชที่เพาะปลูกขาดแคลนน้ำเป็นประจำ ก่อความเสียหายแก่เกษตรกรและเศรษฐกิจของ ประเทศเป็นอย่างมาก การแก้ไขปัญหาภาวะพืช ขาดแคลนน้ำในพื้นที่เกษตรน้ำฝน การปลูกหญ้าแฝก จำเป็น อย่างยิ่งที่จะต้องมีมาตรการในการเก็บรักษา ความชุ่มชื้นใว้ในดินให้ได้อย่างยาวนาน แต่เท่าที่ ผ่านมาตราบปัจจุบันเกษตรกรส่วนใหญ่ในเขต พื้นที่เกษตรน้ำฝนยังคงเพาะปลูกติดต่อกันมา โดยมิได้มีมาตรการใดในการช่วยเก็บรักษาความ ชุ่มชื้นในดินเลย ดังจะเห็นได้จากการที่ฝนตกลงมา ก็ปล่อยให้น้ำฝนเป็นจำนวนมากไหลบ่าออกจาก พื้นที่ลงสู่แม่น้ำลำคลอง ซึ่งนอกจากจะเป็นการ สูญเสียน้ำไปโดยเปล่าประโยชน์แล้ว น้ำฝนที่ ไหลบ่ายังจะกัดเซาะและพัดพาหน้าดินซึ่งมีปุ๋ย และธาตุอาหารพืชที่สำคัญให้สูญเสียไปอีกด้วย การปลูกหญ้าแฝก เพื่อรักษาความชุ่มชื้นใน ดินสำหรับปลูกไม้ผลก็ใช้หลักการเดียวกัน ทั้งนี้วิธีการและ รูปแบบการปลูกหญ้าแฝกขึ้นอยู่กับลักษณะของพื้นที่ เกษตรกรสามารถเลือกใช้รูปแบบใดรูปแบบหนึ่งตามความ เหมาะสม ดังต่อไปนี้ พื้นที่ที่มีความลาดชันสูง บนพื้นที่ที่มีความลาดชัน โดยเฉพาะแถบภาคเหนือ และภาคใต้ที่เกษตรกรนิยมปลูกไม้ผลและไม้ยืนต้นนั้น ส่วนใหญ่จะปลูกบนคันคูรับน้ำรอบขอบเขาหรือขั้นบันไดดิน ซึ่งมักพบปัญหาคันดินที่สร้างไว้ถูกน้ำฝนกัดเซาะพังทลาย เสียหายเป็นประจำ ปัจจุบันสามารถปรับปรุงแก้ไขได้โดยการ ปลูกหญ้าแฝกให้เป็นแนวรั้วบริเวณคันคูขอบเขาหรือขั้น บันไดดินด้านนอก ซึ่งมีวิธีปฎิบัติดังนี้ การเตรียมพันธุ์หญ้าแฝก เตรียมหน่อพันธุ์ซึ่งได้ เพาะชำไว้ในถุงพลาสติกสีดำขนาด 2”x6” หรือขอพันธ์ุจาก หน่วยงานกรมพัฒนาที่ดินในจังหวัด การเตรียมดิน หลังจากได้ดำเนินการทำคันคูรับน้ำ รอบขอบเขาหรือขั้นบันไดดินแล้วเสร็จ จะต้องเร่งเตรียมดิน บริเวณขอบคันเพื่อปลูกหญ้าแฝกทันที ทั้งนี้ให้พรวนดินให้ ละเอียดเป็นแนวแคบๆ ชิดขอบคันด้านนอกและเพื่อให้ หญ้าแฝกเจริญเติบโตและทำหน้าที่ได้อย่างรวดเร็ว ควร ผสมปุ๋ยหมักและโรยด้วยปุ๋ยสูตร 15-15-15 แค่เพียงบางๆ คลุกเคล้าลงไปด้วยจะได้ผลดีมาก การปลูกหญ้าแฝก นำกล้าหญ้าแฝกที่ได้จัดเตรียมไว้ แล้วลงปลูกโดยดึงถุงพลาสติกออก ปลูกเป็นแถวเดี่ยวระยะ ห่างระหว่างโคนต้น 5-10 เซนติเมตร กลบดินให้แน่น ควร ปลูกในขณะที่ดินยังมีความชุ่มชื้น การดูแลรักษา ในระยะแรกดำเนินการปลูกซ่อมทันที เมื่อพบต้นที่ตายไป หลังปลูก 3 เดือนให้ตัดยอดหรือใบให้ เหลือความสูงประมาณ 40 เซนติเมตร จะทำให้หญ้าแฝก แตกกอเรียงชิดติดกันได้เร็วยิ่งขึ้นและให้ระวังและกำจัด วัชพืชพวกไม้เถา พื้นที่ที่มีความลาดเทปานกลาง-ต่ำ บนพื้นที่ที่มีความลาดเท จะเป็นพื้นที่ง่ายต่อการ ชะล้างพังทลายของดินจากน้ำฝนที่ไหลบ่า ดังนั้นเพื่อเป็น การป้องกันและกักน้ำที่ไหลบ่าไว้ในดินให้ชุ่มชื้นอย่างยาว นาน จึงควรที่จะมีการปลูกหญ้าแฝกตามแนวระดับขวาง ความลาดเทของพื้นที่ บนพื้นที่ที่มีความลาดเทสม่ำเสมอ ความถี่ห่างของ แนวหญ้าแฝกที่จะปลูก ขึ้นอยู่กับระดับความสูงต่ำของพื้นที่ พื้นที่มีความลาดเทสูงแนวหญ้าแฝกก็จะถี่กว่าพื้นที่ที่มีความ ลาดเทต่ำ แต่ทั้งนี้ความห่างระหว่างแนวหญ้าแฝกที่จะปลูก จะต้องอยู่ห่างกันไม่เกินค่าสูงต่ำ ตามแนวดิ่ง 1.50 เมตร ซึ่งจะหาได้จากการใช้สายยางหาระดับแบบช่างไม้ ดังนั้นใน พื้นที่สวนไม้ผลหรือไม้ยืนต้นที่ปลูกในพื้นที่ ที่มีความลาด เทสม่ำเสมอนั้นจึงกระทำได้ง่ายทั้งนี้เมื่อกำหนดแนวที่จะปลูก ได้แนวแรกแล้ว แนวต่อๆไปก็ใช้จำนวนแถวของไม้ผลที่ปลูก เป็นตัวกำหนด เช่น ในแนวแรกมีไม้ผล 3 แถว ดังนั้นทุกๆ 3 แถวของไม้ผลก็จะปลูกหญ้าแฝก 1 แนว จนตลอดพื้นที่ แต่อย่างไรก็ตามเพื่อให้หญ้าแฝกได้ทำหน้าที่อย่างมีประสิทธิ- ภาพ การวางแนวปลูกไม้ผลหรือไม้ยืนต้นก็จะต้องวางแนว ปลูกตามแนวระดับขวางความลาดเทของพื้นที่ด้วย และการ ปลูกหญ้าแฝกระหว่างแถวไม้ผลจะปลูกห่างจากโคนไม้ผลที่ จะปลูก 1.50-2.00 เมตร ดังนั้น ความห่างของแนวหญ้าแฝก ตามแนวดิ่งอาจน้อยกว่า 1.50 เมตร หรือเกินกว่า 1.50 เมตร เล็กน้อยก็ได้ตามความเหมาะสมของแถวไม้ผลที่ปลูก การปลูกหญ้าแฝก พื้นที่ที่มีความลาดเท การปลูกหญ้าแฝกแบบวงกลม สำหรับพื้นที่ที่มีความลาดเทไม่สม่ำเสมอแต่มีความ ลาดเทเพียงเล็กน้อยนั้น ก็จะมีปัญหาการสูญเสียดินจาก น้ำฝนที่ไหลบ่าไม่มากนัก การปลูกหญ้าแฝกเพื่อรักษาความ ชุ่มชื้นในดินกระทำโดยการปลูกแบบครึ่งวงกลม โดยการ ปลูกหญ้าแฝกห่างจากโคนไม้ผล 1.50-2.00 เมตร แบบครึ่ง วงกลมหงายรับน้ำฝนที่จะไหลบ่าลงมาเพื่อกักเก็บน้ำไว้ การปลูกหญ้าแฝกแบบครึ่งวงกลมนี้ ก็มีการเตรียม ดินและการปลูกรวมทั้งการดูแลรักษาเช่นเดียวกันกับที่ได้ กล่าวมาแล้วข้างต้น ซึ่งเมื่อหญ้าแฝกเจริญเติบโตเต็มที่แล้ว ควรมีการตัดใบหญ้าแฝกให้เหลือสูงประมาณ 40 เซนติเมตร เป็นประจำ 2-3 เดือนต่อครั้ง โดยนำใบหญ้าแฝกที่ตัดได้นำ ไปคลุมโคนไม้ผล จะช่วยลดการสูญเสียของน้ำในดินจาก การระเหยได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ใบหญ้าแฝกก็จะค่อยๆ ผุพังสลายตัวเป็นปุ๋ยให้แก่ไม้ผลที่ปลูกได้อีกด้วย พื้นที่ที่ไม่มีความลาดเทหรือพื้นที่ระดับ ให้ปลูกหญ้าแฝกเพื่อกักเก็บน้ำฝนไว้ในพื้นที่ระดับ โดยให้ไหลบ่าออกจากพื้นที่ให้น้อยที่สุด ดังนั้นวิธีการปลูก หญ้าแฝกก็จะปลูกเป็นแถวเดี่ยวล้อมรอบพื้นที่ และบริเวณ ที่ปลูกไม้ผลก็จะปลูกหญ้าแฝกระหว่างแถวไม้ผลที่ปลูก ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์ในการตัดใบคลุมโคนไม้ผล เพื่อลดการสูญเสีย น้ำในดินจากแสงแดด นอกจากนี้อาจจะปลูกแบบวงกลม รอบโคนต้นไม้ผลก็ได้ ในพื้นที่ลาดชันในภาคเหนือ ภาคใต้ และภาคตะวัน ออกเฉียงเหนือ ส่วนใหญ่จะประสบกับปัญหาการชะล้าง พังทลายของผิวหน้าดิน วิธีการแก้ไขแบบง่ายลงทุนต่ำ โดย การปลูกหญ้าแฝกเป็นทางเลือกหนึ่งที่เกษตรกรสามารถนำ ไปใช้ได้ผลดี ทั้งยังรักษาความชุ่มชื้นให้กับพื้นที่ [code]ที่มา : คณะทำงานวิชาการหญ้าแฝก กรมพัฒนาที่ดิน สำนักวิจัยและพัฒนาการจัดการที่ดิน โทร 0-2579-1792 สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 1-12 กรมพัฒนาที่ดิน ถนนพหลโยธิน เขตจตุจักร กทม 10900 โทร 0-2579-8515 [/code]

No Comments

Post A Comment