การเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองสำหรับเพาะปลูก

01 ก.ย. 2015 การเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองสำหรับเพาะปลูก

ถั่วเหลืองจัดได้ว่าเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศไทยพืชหนึ่ง ซึ่งนอกจากจะเป็นพืช อาหารของมนุษย์และสัตว์โดยตรงแล้ว ยังมีส่วนสำคัญในอุตสาหกรรมต่อเนื่องอีกมากมาย เช่น ไก่สด แช่แข็ง ทำ สี สบู่ เครื่องสำ อาง หมึกพิมพ์ ตลอดจนยารักษาโรคอื่นๆ และปัจจุบันนี้เกษตรกรก็ได้หันมา ปลูกถั่งเหลืองกันมากขึ้น จากตัวเลขในปี 2523/2534 มีพื้นที่ปลูกถั่วเหลือง 7.88 แสนไร่ เพิ่มขึ้นในปี 2533/2534 เป็น 2.18 ล้านไร่ แต่อย่างไรก็ตาม ผลผลิตที่ได้รับก็ยังไม่เพียงพอกับความต้องการใช้ ภายในประเทศ เมล็ดพันธุ์ถั่วเหลือง จากจำ นวนพื้นที่ปลูกที่เพิ่มมากขึ้น จึงให้เกษตรกรมีความต้องการเมล็ดพันธุ์ดี มีคุณภาพสูง ใน ปริมาณที่มากขึ้นด้วย จากปริมาณการใช้เมล็ดพันธุ์ถั่วเหลือง โดยเฉลี่ยของเกษตรกรในปัจจุบันพบว่าเกษตรกรมีความต้องการเมล็ดพันธุ์จำ นวน 31,884,000 กิโลกรัม แต่หน่วยงานของรัฐสามารถผลิต ได้ประมาณ 4,628,000 กิโลกรัม หรือ เพียงร้อยละ 14 เท่านั้น ส่วนที่เหลือเกษตรกรจะซื้อเมล็ด พันธุ์ถั่วเหลืองจากที่มีผู้นำ มาบรรจุกระสอบขายทั่วไปตามท้องตลาด ซึ่งอาจมีปัญหาเกี่ยวกับคุณภาพ ของเมล็ดพันธุ์ได้ และจากการที่เกษตรกรมีความต้องการเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองในปริมาณที่สูงมากนั้น จึง จำ เป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองไว้เป็นพันธุ์ปลูก ต่อไป

สิ่งที่ต้องคำนึงในการรักษาเมล็ดพันธุ์

1. ลักษณะของเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลือง ถัวเหลืองจัดเป็นพืชนํ้ามัน องค์ประกอบส่วนใหญ่ในเมล็ดพันธุ์จึงเป็นโปรตีนและไขมัน ดังนั้น การเก็บรักษาเมล็ดพันถั่วเหลืองจะต้องมีความระมัดระวังเป็นอย่างมากเพราะความงอกและความแข็ง แรงจะเปลี่ยนแปลง ลดตํ่าลงได้อย่างรวดเร็ว องค์ประกอบของเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลือง

  • แป้ง ร้อยละ 26
  • ไขมัน ร้อยละ 17
  • โปรตีน ร้อยละ 37
  • อื่นๆ ร้อยละ 20

2. ความชื้นของเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองที่เก็บรักษา จากองค์ประกอบของเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลือง ทำ ให้ความชื้นของเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองที่เก็บรักษามี ผลกระทบต่อคุณภาพของเมล็ดพันธุ์มากและนอกจากนี้ยังมีผลทางอ้อมต่อคุณภาพของเมล็ดพันธุ์ เนื่อง จากปัจจัยอื่นๆ ด้วย เช่น เชื้อรา และแมลงในสถานที่เก็บเมล็ดพันธุ์ จากมาตรฐานเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลือง ของกรมส่งเสริมการเกษตรจะกำ หนดความชื้นของเมล็ดพันธุ์สูงสุดไว้ร้อยละ 12 ซึ่งตามหลักสากลได้ กำ หนดไว้ว่า หากความชื้นของเมล็ดพันธุ์ลดลงร้อยละ 1 จะเพิ่มอายุการเก็บรักษาได้ 1 เท่าตัว 3. สถานที่เก็บรักษา ในการเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองนั้น การเลือกสถานที่เก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองมีความ จำ เป็นมาก เพราะถ้านำ เมล็ดพันธุ์ไปเก็บในสถานที่ที่มีความชื้นสูง ก็จะทำ ให้เมล็ดพันธุ์มีคุณภาพลดตํ่า ลง สถานที่เก็บรักษาที่ดี

  • แห้งและเย็น
  • สะอาด
  • อากาศถ่ายเทสะดวก ไม่ร้อน ไม่อับชื้น
  • ป้องกันแดดและฝนได้
  • สามารถป้องกันนก หนู ปลวก มด และแมลงต่างๆ ไม่ให้เข้าไปกัดทำ ลายเมล็ดพันธุ์ได้
  • ไม่ใช้เป็นสถานที่เก็บปุ๋ย สารเคมี นํ้ามันเชื้อเพลิง และของเหลวต่างๆ

4. ประเภทหรือชนิดของภาชนะที่ใช้บรรจุเมล็ดพันธุ์ ภาชนะที่ใช้บรรจุเมล็ดพันธุ์จะมีความเกี่ยวข้องโดยตรงกับความชื้นของเมล็ดพันธุ์และสภาพ อากาศในสถานที่ใช้เก็บเมล็ดพันธุ์ โดยทั่วไปภาชนะที่ใช้บรรจุเมล็ดพันธุ์ ได้แก่ กระสอบป่าน ถุง พลาสติกสาน ถุงพลาสติกอับอากาศหรือกระป๋องปิดผนึก ซึ่งภาชนะแต่ละชนิดจะมีความเหมาะสมกับ การใช้แตกต่างกันออกไป ภาชนะที่ใช้บรรจุเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลือง กระสอบป่าน เป็นภาชนะที่สามารถถ่ายเทอากาศได้ดีจึงเหมาะสำ หรับบรรจุเมล็ดพันธุ์ที่มี ความชื้นค่อนข้างสูง ซึ่งจำเป็นต้องนำมาลดความชื้นลงอีก ถุงพลาสติกสาน เป็นภาชนะที่ระบายอากาศได้ไม่ค่อยดีนัก ดังนั้น จึงเหมาะสำหรับบรรจุเมล็ด พันธุ์ที่มีระดับความชื้นตรงตามมาตรฐานแล้ว สำหรับ ถุงพลาสติกปิดผนึก หรือ กระป๋องปิดผนึกจะเหมาะที่จะใช้บรรจุเมล็ดพันธุ์ที่ต้องการ เก็บรักษาไว้เป็นระยะเวลานาน และเมล็ดพันธุ์ต้องมีการลดความชื้นให้ตํ่าลงกว่ามาตรฐานทั่วไปที่ กำหนด 5. ระยะเวลาที่ต้องการเก็บรักษา เมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองส่วนมากจะไม่นิยมเก็บรักษาไว้นาน เนื่องจากมีอัตราการเสื่อมคุณภาพ รวดเร็ว โดยเฉพาะในช่วงที่มีอากาศชื้นและอุณหภูมิสูง หากเกษตรกรต้องการเก็บเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลือง ไว้ปลูกข้ามฤดู จะต้องเก็บเมล็ดไว้ในสภาพที่ควบคุมความชื้นและอุณหภูมิได้ ซึ่งต้องมีการลงทุนสูง ดังนั้น การเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองมักจะเก็บไว้ในระยะเวลาสั้นเพียง 1-2 เดือนเท่านั้น จากข้อควรคำนึงดังที่กล่าวมาแล้ว การเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ที่ดี จะเป็นเพียงช่วยให้เมล็ดพันธุ์ เสื่อมคุณภาพช้าลงเท่านั้น แต่ทั้งนี้การดูแลรักษาที่ดี การจัดการที่เหมาะสมตั้งแต่เริ่มปลูกจนกระทั่ง เก็บเกี่ยวมาใช้เป็นพันธุ์ปลูกตามขึ้นตอนต่างๆล้วนจะต้องให้ความสำ คัญเพื่อให้ได้เมล็ดพันธุ์ถั่วเหลืองที่ ดี มีคุณภาพสูงมาใช้เพาะปลูกต่อไป

พันธุ์ถั่วเหลืองที่ทางราชการแนะนำและส่งเสริม

พันธุ์ถั่วเหลืองที่กรมวิชาการเกษตรแนะนะให้เกษตรกรนำ ไปปลูก มีด้วยกัน 7 พันธุ์ คือ พันธุ์ สจ.1, สจ.2, สจ.4, สจ.5 เชียงใหม่ 60,นครสวรรค์ 4 และ พันธุ์สุโขทัย 1 ปัจจุบันนี้ทางราชการไม่ได้ผลิตเมล็ดพันธุ์ สจ.1 และสจ.2 แล้ว จะมีเพียงเกษตรกรที่เก็บพันธุ์ ไว้ใช้ปลูกเองในบางท้องที่ที่เป็นแหล่งปลูกเดิม เช่น ที่จังหวัดกำ แพงเพชร ตาก พิษณุโลก เป็นต้น อายุการเก็บเกี่ยวถั่วเหลือง อายุการเก็บเกี่ยวถั่วเหลืองช่วงเวลาที่ปลูกถั่วเหลือง  

  • ต้นฤดูฝน เริ่มปลูกระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายน เก็บเกี่ยวระหว่างเดือนกรกฎาคมถึง สิงหาคม
  • ปลายฤดูฝน เริ่มปลูกระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงสิงหาคม เก็บเกี่ยวระหว่างเดือนตุลาคมถึง พฤศจิกายน
  • ฤดูแล้ง เริ่มปลูกระหว่างเดือนธันวาคม ถึง มกราคมเก็บเกี่ยวระหว่างเดือนเมษายน ถึง พฤษภาคม

การซื้อเมล็ดพันธุ์จากกรมส่งเสริมการเกษตร

  1. ซื้อได้จากศูนย์ขยายพันธุ์พืชโดยตรง หรือทางไปรษณีย์ ธนาณัติสั่งจ่ายในนามหัวหน้า ศูนย์ ขยายพันธุ์พืชที่สั่งซื้อ
  2. สามารถติดต่อขอทราบข้อมูลได้จาก ฝ่ายแผนงานและการตลาดเมล็ดพันธุ์ กองขยายพันธุ์ พืชชั้น 4 กรมส่งเสริมการเกษตร ถนนพหลโยธิน เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900 โทร. 5797544, 5614793
  3. ซื้อได้จากผู้แทนจำ หน่าย ได้แก่ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร กลุ่ม เกษตรกรและสหกรณ์การเกษตรในท้องถิ่น ที่รับเมล็ดพันธุ์ไปจำ หน่าย
  4. ติดต่อเจ้าหน้าที่เกษตรตำ บล เกษตรอำ เภอ หรือเกษตรจังหวัดในท้องถิ่น ให้ช่วยดำ เนินการ ติดต่อจัดซื้อให้

Source :

Image :

No Comments

Post A Comment