การเตรียมหรือปฏิบัติต่อเมล็ดสักก่อนเพาะ

Zemanta Related Posts Thumbnail

26 ส.ค. 2011 การเตรียมหรือปฏิบัติต่อเมล็ดสักก่อนเพาะ

การเตรียมเมล็ดสัก, เพาะเมล็ดสักตามปกติแล้วก่อนการหว่านเมล็ดสัก จะต้องมีการเตรียมหรือปฏิบัติต่อเมล็ด  (pretreatment)  ทั้งนี้เพื่อให้เมล็ดงอกเร็วขึ้นและสม่ำเสมอ  หากไม่มีการเตรียมเมล็ดที่ดีอาจต้องใช้เวลา  30 – 60 วันก่อนที่เมล็ดจะเริ่มงอก  เป็นเหตุให้ได้กล้าไม้ขนาดไม่เท่ากัน ได้มีงานทดลองการเตรียมเมล็ดสักในหลาย ๆ วิธี เช่น การเผาลอกเมล็ดสัก  (scorching)  การแช่น้ำ  (soaking)  การแช่น้ำสลับกับการผึ่งแดด  (alternate soaking and drying)  ปอกเปลือกเมล็ด  ขุดหลุมฝังเมล็ด  ตลอดจนใช้สารเคมีเร่ง  (วิเชียร, 2522ข)  ซึ่ง  Suangtho (1980)  รายงานว่ายังไม่มีวิธีใดที่ให้ผลต่อการงอกของเมล็ดสักอย่างเด่นชัด  และมักจะมีรายงานผลงานวิจัยที่แตกต่างและขัดแย้งกันอยู่เสมอ  ไม่สามารถนำมาสรุปใช้ปฏิบัติกับแปลงเพาะชำขนาดใหญ่ได้อย่างมั่นใจ อย่างไรก็ตามจากการศึกษาของ  Suangtho  (1980)  เกี่ยวกับการเตรียมเมล็ดก่อนหว่าน  (seed pre-sowing treatments) ภายใต้การควบคุมสภาวะแวดล้อมต่าง ๆ (controlled environment)  พบว่า 1. เมล็ดสักที่ได้ผ่านการอบแห้งด้วยความร้อน  (heat treatment)  ที่อุณหภูมิ 50o ซ. เป็นเวลา 1 – 5 สัปดาห์  หรือที่อุณหภูมิ 80o ซ.  เป็นเวลา 2 – 8 ชั่วโมง  (ไม่เกิน 1 วัน) จะให้เปอร์เซ็นต์การงอกและอัตราการงอกสูงกว่าเมล็ดที่ไม่ได้รับการอบแห้งอย่างเด่นชัด 2.  สภาพของอุณหภูมิในที่เพาะชำ  (แปลงเพาะ)  ประมาณ 30 o ซ.  หรือสูงกว่าเล็กน้อยจะเป็นสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมที่สุดในการงอกของเมล็ดสัก 3.  เมล็ดสักเก่าค้างปีจะมีเปอร์เซ็นต์การงอกดีกว่าเมล็ดใหม่  และให้การงอกเช่นเดียวกับเมล็ดที่ได้ผ่านการอบแห้งด้วยความร้อน 4.  การคัดแยกขนาดของเมล็ดสักก่อนหว่านจะทำให้กล้าไม้ที่ได้ในแต่ละกลุ่มของเมล็ดที่ แยกหว่านมีขนาดใกล้เคียงกันยิ่งขึ้น  ทำให้ลดการแก่งแย่งและเบียดบังกันเองลง  เป็นผลให้ได้กล้าไม้จำนวนมากยิ่งขึ้น การศึกษานี้มีส่วนสอดคล้องกับการปฏิบัติของศูนย์เพาะชำของ  ออป.  ที่แม่เมาะลำปาง  โดยศูนย์นี้จะหว่านเมล็ดสักโดยไม่มีการเตรียม  (treat)  ก่อนการหว่านแต่อย่างใด  โดยจะหว่านเมล็ดในราวเดือนเมษายน  แล้วกลบเมล็ดด้วยวัสดุกลบที่มีส่วนผสมของลิกไนท์  ซึ่งพบว่าเมล็ดมีเปอร์เซ็นต์การงอกสูงและค่อนข้างสม่ำเสมอ  หลังจากฝนแรกตกลงมา  เมล็ดจะเริ่มงอกทันที  ปรากฎการณ์นี้พอจะอธิบายได้ตามผลการศึกษาของ  Suangtho (1980)  คือ  เมล็ดสักเมื่อหว่านแล้วกลบด้วยวัสดุกลบที่มีส่วนผสมของลิกไนท์ในเดือนเมษายน  ซึ่งเป็นเดือนที่ร้อนจัด  ผงลิกไนท์ซึ่งมีสีดำจะดูดความร้อนและอบเมล็ดสักจนร้อนไปด้วย  เป็นการกระตุ้นให้ตื่นตัว  พร้อมที่จะงอก  เมื่อความชื้นและอุณหภูมิเหมาะสมจึงงอกได้ทันที ข้อแนะนำสำหรับการปฏิบัติในที่นี้คือ  ก่อนหว่านเมล็ดลงแปลงเพาะในเดือนเมษายน  ควรกระตุ้นเมล็ดโดยการอบเพิ่มเติมที่อุณหภูมิประมาณ  30o ซ. เป็นเวลา  1 – 5  สัปดาห์  หากอุณหภูมิสูงกว่านี้ก็ย่นระยะเวลาลง  เมื่อหว่านเมล็ดแล้วควรกลบเมล็ดสักด้วยขี้เถ้าแกลบ  ซึ่งมีสีดำ  ผสมทรายหรือขี้เลื่อย  เพื่อเพิ่มความร้อนให้กับเมล็ดในขณะที่เมล็ดอยู่ในแปลงเพาะ  ทั้งนี้เป็นการกระตุ้นเมล็ดให้พร้อมที่จะงอกทันที  เมื่อได้รับน้ำฝน

No Comments

Post A Comment