ซ้อ

21 ธ.ค. 2012 ซ้อ

ซ้อ ซ้อ Gmelina arborea Roxb. วงศ์ LAMIACEAE (LABIATAE) ชื่ออื่น ช้องแมว (ภาคกลาง); แต้งขาว (เชียงใหม่), เป้า นก (อุตรดิตถ์); เฝิง (เพชรบุรี, ภาคเหนือ); ม้าเหล็ก (กาญจนบุรี); สันปลาช่อน (สุโขทัย) ลักษณะวิสัย ไม้เนื้ออ่อนหรือแข็งปานกลาง โตเร็ว ผลัดใบ ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ สูงได้ประมาณ 25 ม. เปลือกเรียบ ล่อนเป็นแผ่นเล็กน้อย สีน้ำตาลอ่อน ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ ใบเรียงตรงข้าม สลับตั้งฉาก รูปไข่ ยาว 7–20 ซม. โคนใบคล้ายรูปหัวใจ แผ่น ใบด้านล่างมีนวลและขนสั้นนุ่ม มีต่อมใกล้โคน เส้นแขนง ใบออกจากโคนใบ 1 คู่ ช่อดอกออกตามปลายกิ่ง ยาว 7–15 ซม. กลีบเลี้ยงติดทน กลีบดอกรูปปากแตรโป่งด้านเดียว ยาว 2–4 ซม. สีส้มคล้ำ กลีบล่างกลีบกลางด้านในมีสีเหลือง แซม เกสรเพศผู้สั้น 2 อัน ยาว 2 อัน รังไข่เกลี้ยง ผลแบบ ผลผนังชั้นในแข็ง ทรงรี ยาว 2–3 ซม. สุกสีเหลือง มีกลิ่นเหม็น เพื่อดึงดูดนกและค้างคาวในการช่วยแพร่กระจายพันธุ์ เขตการกระจายพันธุ์ อินเดีย ปากีสถาน ศรีลังกา เนปาล บังคลาเทศ ภูฏาน พม่า จีนตอนใต้ ลาว กัมพูชา เวียดนาม ไทย การกระจายพันธุ์และนิเวศวิทยาในประเทศไทย ขึ้นทั่วไปในป่าผลัดใบผสม ป่าดิบแล้ง ป่าดิบเขา และป่าดิบ ชื้น ทั่วทุกภาคของประเทศ ระดับความสูงจนถึงประมาณ 1,500 ม. ดอกออกเดือนเมษายน–พฤษภาคม ติดผลเดือน พฤษภาคม–สิงหาคม ประโยชน์ เนื้อไม้แข็งปานกลาง ใช้ในการก่อสร้างที่ไม่ต้องการความแข็งแรงมากนัก เนื้อไม้สีขาวนวล ใช้ทำเครื่อง เรือน เครื่องดนตรี ของเลน่ เด็ก นยิ มปลูกเปน็ ไมส้ วนปา่ ในหลายประเทศทงั้ ในทวีปเอเชีย แอฟริกา และอเมริกาใต ้ สาํ หรับ ใช้เป็นไม้ฟืน และปลูกเป็นไม้ให้ร่มเงาให้พืชเกษตร ใบและผลใช้เลี้ยงสัตว์ การขยายพันธุ์ เพาะเมล็ด โดยเก็บจากโคนต้นหรือบนต้น ไม่ควรเก็บเมล็ดที่เปลี่ยนเป็นสีดำแล้ว ล้างเปลือกออก แชน่ ํ้า 1–2 วัน หรือแชน่ ํ้าและผึ่งใหแ้ หง้ สลับกันประมาณ 7 วัน เมล็ดใชเ้ วลางอก 30–45 วัน อัตราการงอกประมาณรอ้ ยละ 60–80 เมล็ดแห้งสามารถเก็บไว้ได้นาน ข้อแนะนำ เป็นไม้เบิกนำ โตเร็ว ชอบแสงแดดจัด ขึ้นบนพื้นที่ดินลึกหรือมีความชื้นปานกลาง เหมาะสำหรับการฟื้นฟูสภาพป่าผลัดใบผสมชื้น ป่าดิบแล้ง และป่าดิบเขาระดับต่ำ แต่ไม่เหมาะสำหรับพื้นที่ ราบลุ่มน้ำท่วมถึง สามารถปลูกผสมผสานกับไม้โตช้าและโตเร็วในป่าผลัดใบผสมได้หลายชนิด ข้อควรระวัง แมลงเข้าเจาะทำลายได้ง่าย ข้อมูลเพิ่มเติม ต้นไม้เมืองเหนือ (ไซมอน และคณะ, 2543); PROSEA 5 (1) (1993); Flora of China Vol. 17 (1994)

No Comments

Post A Comment