ตะเคียนทอง

ตะเคียนทอง

21 ธ.ค. 2012 ตะเคียนทอง

ตะเคียนทอง Hopea odorata Roxb. วงศ์ DIPTEROCARPACEAE ตะเคียนทอง ชื่ออื่น เคียน, ตะเคียน, ตะเคียนใหญ่ (ทั่วไป); จะเคียน (ภาคเหนือ); แคน (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) ลักษณะวิสัย ไม้เนื้อแข็ง โตค่อนข้างเร็ว ไม่ผลัดใบ ขนาด กลางถึงขนาดใหญ่ สูงได้ประมาณ 45 ม. ลำต้นเปลาตรง มีพูพอน ที่โคน เปลือกหนาสีน้ำตาลดำ แตกเป็นร่องตามยาว หรือลอก เป็นสะเก็ด เปลือกในหนา สีเหลืองขุ่น มีริ้วสีชมพู ให้ชันสีขาว ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ที่สำคัญ หูใบขนาดเล็ก ใบ โค้งคล้ายรูปเคียว ยาว 5–14 ซม. ด้านล่างมักมีต่อมที่ซอก ระหว่างเส้นกลางใบกับเส้นแขนงใบ เส้นใบย่อยแบบขั้น บันได ช่อดอกยาว 3–10 ซม. แตกแขนงด้านเดียว ดอกขนาดเล็ก มีกลิ่นหอม กลีบบิดเวียน ขอบเป็นชายครุย เกสรเพศผู้ 15 อัน ปลายอับเรณูเป็นระยางค์ รังไข่มีฐานก้านยอดเกสรเพศเมีย ผลมีปกี ยาว 2 ปกี ยาว 3–6 ซม. ปกี สั้น 3 ปกี ยาว 0.5–0.7 ซม. เมล็ดมีเกล็ดเป็นขุย ปลายเป็นติ่งแหลม เขตการกระจายพันธุ์ อินเดีย บังคลาเทศ พม่า ลาว กัมพูชา เวียดนาม ไทย คาบสมุทรมลายู การกระจายพันธุ์และนิเวศวิทยาในประเทศไทย ขึ้นกระจายในป่าดิบแล้ง ป่าดิบชื้น และป่าบุ่ง-ป่าทาม ตาม ริมลำธารป่าผลัดใบผสม และในที่ราบลุ่มใกล้แม่น้ำทั่วประเทศ ระดับความสูงไม่เกิน 600 ม. ไม่พบขึ้นเป็นกลุ่มหนาแน่น เป็นบริเวณกว้าง ออกดอกเดือนกุมภาพันธ์–มีนาคมหรือต้นเดือนเมษายน ผลแก่เดือนพฤษภาคม–กรกฎาคม หรือเลย ไปจนถึงเดือนพฤศจิกายน ส่วนมากจะออกดอกติดผลในรอบประมาณ 2–3 ปี ประโยชน์ เนื้อไม้แข็ง ทนทาน สีเข้มเมื่อโดนอากาศ นิยมใช้ทำเรือขุด ทำไม้หมอนรถไฟ เครื่องเรือน และการ ก่อสร้างที่ต้องการความแข็งแรง ชัน นำไปผสมน้ำมันใช้ยาแนวเรือหรือเคลือบเงา มีสรรพคุณทางสมุนไพรรักษาแผลสด เปลือกใช้เคี้ยวกับหมาก แก้ปวดฟัน นิยมปลูกเป็นพืชสวนป่า ให้ร่มเงาแก่พืชเกษตรอื่น ๆ การขยายพันธุ์ เพาะเมล็ด ปักชำ เมล็ดที่ร่วงใหม่ ๆ หรือเมล็ดแก่บนต้น มีอัตราการงอกสูง เมล็ดเก็บไว้ที่อุณหภูมิ ประมาณ 15 องศาเซลเซียส ได้ไม่เกิน 2 สัปดาห์ เด็ดปีกทิ้งก่อนนำไปเพาะ แช่น้ำไว้ 8–12 ชั่วโมง เมล็ดงอกใช้เวลา 1–4 สัปดาห์ การปลูกโดยเปลือยรากมีอัตราการรอดตายสูง แต่ต้องตัดแต่งรากก่อน ข้อแนะนำ เป็นไม้เนื้อแข็ง เจริญเติบโตค่อนข้างเร็ว คล้ายยางนา ช่วงเป็นกล้าไม้ชอบแสง ชอบขึ้น ใกล้ชายน้ำและมีระบบรากแข็งแรงหนาแน่นกว่ายางนา ทนต่อน้ำท่วมขังเป็นเวลานานมากกว่า 1 เดือน เหมาะ สมต่อการปลูกเพื่อรักษาตลิ่ง หรือปลูกในพื้นที่ราบลุ่มน้ำท่วมถึง สำหรับในพื้นที่ริมห้วยในเขตต้นน้ำอาจพบต้น ตะเคียนทองขึ้นอยู่ได้บ้างเล็กน้อย แต่ส่วนใหญ่แล้วไม่ใช่พื้นที่ที่เหมาะสมที่จะปลูกตะเคียนทองให้ได้ผลดี ข้อมูลเพิ่มเติม ตะเคียนทอง (กรมป่าไม้, 2553); พรรณไม้ต้นของประเทศไทย (ส่วนพฤกษศาสตร์ป่าไม้, 2542); ต้นไม้เมืองเหนือ (ไซมอน และคณะ, 2543); PROSEA No. 5 (1) (1993)

No Comments

Post A Comment