วิธีผสมปุ๋ยเคมีให้ได้สูตรตามการวิเคราะห์ดิน

13 ม.ค. วิธีผสมปุ๋ยเคมีให้ได้สูตรตามการวิเคราะห์ดิน

ปุ๋ย คือ วัสดุที่มีธาตุอาหารพืชเป็นองค์ประกอบหรือสิ่งมีชีวิตที่ก่อให้เกิด ธาตุอาหารพืช เมื่อใส่ลงไปในดินแล้ว จะปลดปล่อยหรือสังเคราะห์ธาตุอาหารที่จำเป็นให้แก่พืช ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ สูงจึงต้องการธาตุอาหารพืชเพิ่มเติมจากปุ๋ยน้อย กว่าดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ผสมปุ๋ยเคมี ปุ๋ยแบ่งได้ 4 ประเภท ดังนี้

  • ปุ๋ยเคมี คือ สารประกอบอนินทรีย์ที่ให้ ธาตุอาหารพืช เป็นสารประกอบที่ผ่านกระบวนการผลิต ทางเคมี เมื่อใส่ลงไปในดินที่มีความชื้นที่เหมาะสมจะ ละลายให้พืชดูดไปใช้ประโยชน์ได้อย่างรวดเร็ว
  • ปุ๋ยอินทรีย์ คือ สารประกอบที่ได้จากสิ่งมีชีวิต ได้แก่ พืช สัตว์ จุลินทรีย์ ฯลฯ ผ่านกระบวนการผลิตทาง ธรรมชาติ ปุ๋ยอินทรีย์ส่วนใหญ่ใช้ในการปรับปรุงสมบัติ ทางกายภาพของดิน ทำให้ร่วนซุย ระบายน้ำและถ่ายเท อากาศได้ดี รากพืชชอนไชไปหาธาตุอาการได้ง่าย

ปุ๋ยอินทรีย์มี 3 ประเภท คือ ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก และปุ๋ยพืชสด

ปุ๋ยอินทรีย์มีปริมาณธาตุอาหารพืชน้อยเมื่อเปรียบ เทียบกับปุ๋ยเคมี และธาตุอาหารพืชส่วนใหญ่อยู่ในรูปของ สารประกอบอินทรีย์ เช่น ไนโตรเจนอยู่ในสารประกอบ จำพวกโปรตีน เมื่อใส่ลงไปในดินพืชจะไม่สามารถดูดไปใช้ ประโยชน์ได้ทันที ต้องผ่านกระบวนการย่อยสลายของ จุลินทรีย์ในดิน แล้วปลดปล่อยธาตุอาหารเหล่านั้นออก มาในรูปสารประกอบอนินทรีย์ เช่นเดียวกันกับปุ๋ยเคมี จากนั้นพืชจึงดูดไปใช้ประโยชน์ได้

  • ปุ๋ยชีวภาพ คือ ปุ๋ยที่ประกอบด้วยจุลินทรีย์ที่ ยังมีชีวิตอยู่และมีคุณสมบัติพิเศษ สามารถสังเคราะห์ สารประกอบธาตุอาหารพืชได้เอง หรือสามารถเปลี่ยน ธาตุอาหารพืชที่อยู่ในรูปที่ไม่เป็นประโยชน์ต่อพืช ให้มา อยู่ในรูปที่พืชสามารถดูดไปใช้ประโยชน์ได้

ปุ๋ยชีวภาพแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ กลุ่ม จุลินทรีย์ที่สามารถสังเคราะห์สารประกอบธาตุอาหาร พืชไนโตรเจนได้เอง ได้แก่ ไรโซเบียมที่อยู่ในปมรากพืช ตระกูลถั่ว แฟรงเคียที่อยู่ในปมของรากสนทะเล สาหร่าย สีเขียวแกมน้ำเงินที่อยู่ในโพรงใบของแหนแดง และยังมี จุลินทรีย์ที่อาศัยอยู่ในดินอย่างอิสระอีกมาก ที่มีความ สามารถในการตรึงไนโตรเจนจากอากาศให้แก่พืชได้ เช่นกัน และอีกประเภทหนึ่งคือ กลุ่มจุลินทรีย์ที่ช่วยทำ ให้ธาตุอาการพืชในดินละลายออกมาเป็นประโยชน์ต่อพืช มากขึ้น เช่น ไมคอร์ไรซาที่ช่วยให้ฟอสฟอรัสที่ถูกตรึงอยู่ ในดินละลายออกมาอยู่ในรูปที่พืชดูดไปใช้ประโยชน์ได้

  • ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพ คือ ปุ๋ยอินทรีย์ที่ผ่าน กระบวนการผลิตที่ใช้อุณหภูมิสูงถึงระดับที่สามารถฆ่าเชื้อ จุลินทรีย์ทั้งที่เป็นโรคพืช โรคสัตว์ และโรคมนุษย์ รวมทั้ง จุลินทรีย์ทั่วๆ ไปด้วย จากนั้นจึงนำจุลินทรีย์ที่มีคุณสมบัติ เป็นปุ๋ยชีวภาพที่เลี้ยงไว้ในสภาพปลอดเชื้อมาผสมกับ ปุ๋ยอินทรีย์ดังกล่าว และทำการหมักต่อไปจนกระทั่ง จุลินทรีย์ที่ใส่ลงไปในปุ๋ยหมักมีปริมาณคงที่ จุลินทรีย์ เหล่านี้นอกจากจะช่วยตรึงไนโตรเจนให้แก่พืชแล้ว ยังช่วย ผลิตสารฮอร์โมนพืชเพื่อกระตุ้นการเจริญเติบโตของราก พืช และจุลินทรีย์บางชนิดยังสามารถควบคุมโรคพืชในดิน และกระตุ้นให้พืชสร้างภูมิคุ้มกันโรคได้อีกด้วย

วิธีการผสมปุ๋ยเคมี การผสมปุ๋ยเคมีเพื่อให้ได้ปุ๋ยตามคำแนะนำการใช้ปุ๋ยที่ได้จากผลการวิเคราะห์ดิน ซึ่งไม่สามารถหาซื้อปุ๋ยสูตร และปริมาณนั้นๆในท้องตลาดทั่วไป เพราะไม่มีผู้ประกอบการผลิตเฉพาะส่วนใหญ่ในท้องตลาดผู้ประกอบการ มักผลิตปุ๋ยสูตรหลักทั่วไป ได้แก่ ปุ๋ยสูตร 16-20-0 ปุ๋ยสูตร 46-0-0 และปุ๋ยสูตร 0-0-60 เป็นต้น ดังนั้นเราจะ ใช้ปุ๋ยสูตรหลักเหล่านี้มาทำการผสมเพื่อให้ได้ปุ๋ยตามคำแนะนำการใช้ปุ๋ยจากผลการวิเคราะห์ดิน ตัวอย่างการผสมปุ๋ยเคมี ปุ๋ย 16-20-0 หมายความว่า

  • ฟอสฟอรัส 20 กก. ได้มาจากปุ๋ย 16-20-0 น้ำหนัก 100 กก.
  • จะต้องการฟอสฟอรัส 4 กก. จะต้องใช้ปุ๋ย 16-20-0 น้ำหนัก 100*4/20 = 20
  • ปุ๋ย 16-20-0 น้ำหนัก 100 กก. มีไนโตรเจน 16 กก. ปุ๋ย 16-20-0 น้ำหนัก 20 กก. มีไนโตรเจน 16*20/100 = 3.2 กก. ยังขาดไนโตรเจนอีก 8-3.2 = 4.8 กก.

ปุ๋ย 46-0-0 หมายความว่า

  • ไนโตรเจน 46 กก. ได้มาจากปุ๋ย 46-0-0 น้ำหนัก 100 กก.
  • ถ้าต้องการไนโตรเจนเพิ่มอีก 4.8 กก. จะต้องใช้ปุ๋ย 46-0-0 น้ำหนัก 100*4.8/46 = 10.4 กก.

ปุ๋ย 46-0-0 หมายความว่า

  • โพแทสเซียม 60 กก. ได้มาจากปุ๋ย 0-0-60 น้ำหนัก 100 กก.
  • ถ้าต้องการโพแทสเทียม 8 กก. จะต้องใช้ปุ๋ย 0-0-60 น้ำหนัก 100*8/60 = 13.3 กก.

สรุป ถ้าจะต้องใช้ปุ๋ยเคมี 8-4-8 กก.ต่อไร่ให้ผสมปุ๋ยเคมีสูตร 16-20-0 จำนวน 20 กก. กับปุ๋ยสูตร 0-0-60 จำนวน 13 กก. สำหรับการใส่ปุ๋ยครั้งที่ 1 ซึ่งจะได้เอ็น-พี-เค 3.2-4-8 กก.ต่อไร่ และใช้ปุ๋ยสูตร 46-0-0 จำนวน 10 กก. ต่อไร่สำหรับการใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2 ก็จะได้ธาตุอาหารพืชตามคำแนะนำการใช้ปุ๋ย ข้อมูลจาก : คู่มือสำหรับเกษตรกรยุคใหม่ธรรมชาติของดินและปุ๋ย ศ.ดร. ทัศนีย์ อัตตะนันทร์ ดร. ประทีป วีระพัฒนนิรันดร์ [code]ที่มา : สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 1-12 กรมพัฒนาที่ดิน ถนนพหลโยธิน เขตจตุจักร กทม 10900[/code]

No Comments

Post A Comment