โพงพาง เครื่องมือประมงที่ผิดกฎหมายและผิดกติกาต่อการอยู่ร่วมกัน

โพงพาง เครื่องมือทำประมง

21 พ.ย. 2012 โพงพาง เครื่องมือประมงที่ผิดกฎหมายและผิดกติกาต่อการอยู่ร่วมกัน

โพงพาง เครื่องมือทำประมงโพงพาง” เครื่องมือประมงที่ผิดกฎหมายและผิดกติกาต่อการอยู่ร่วมกันกับบรรดาสัตว์น้ำน้อยใหญ่ในท้องทะเล โดยทั่วไปโพงพางมี 3 ประเภท คือ โพงพางหลัก โพงพางใต้น้ำ และ โพงพางปีก ซึ่งมีชนิดประจำที่กับเคลื่อนที่ได้ แต่ที่พบมากที่สุดจะเป็นโพงพางหลัก ซึ่งจะใช้อวนที่มีความยาวจากปากอวนถึงก้นถุงประมาณ  25–50 เมตร ส่วนขนาดความสูงของปากอวนใกล้เคียงกับระดับความลึกของลำน้ำช่วงขึ้นสูงสุด (ประมาณ 6–8 เมตร) ในการทำโพงพางส่วนมากจะทำกัน 6–10 ช่อง เรียงกันเป็นแถว การดักโพงพางทำได้โดยใช้ปากอวนขนาดใหญ่ผูกติดกับเสาหลักในลักษณะหันปากอวนรับกระแสน้ำ ส่วนตัวอวนจะสอดเข้ากับไม้แล้วปักลงในดิน จึงดูเหมือนถุงขนาดใหญ่ที่เปิดปากอ้า เมื่อกระแสน้ำไหลก็จะพัดเอาสัตว์น้ำผ่านเข้าไปติดในถุงอวน และด้วยความที่โพงพางเป็นอวนตาถี่มีพื้นที่มาก  โดยเฉพาะการปักโพงพางติดต่อกันหลายปีกกั้นทั้งลำน้ำ ทำให้สัตว์น้ำขนาดใหญ่ ขนาดเล็ก รวมถึงสัตว์น้ำวัยอ่อนติดกับดักในคราวละมาก ๆ จึงเป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้สัตว์น้ำลดจำนวนลงอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ ยังไปกีดขวางเส้นทางเดินเรือ และเกิดการตื้นเขินของแหล่งน้ำ จากการศึกษาของ สำนักวิจัยและพัฒนาประมงทะเล กรมประมง พบว่า ในแต่ละครั้งโพงพางจะดักจับปลาเป็ดได้ 13.463 กก./ปาก แบ่งเป็นลูกสัตว์น้ำเศรษฐกิจขนาดเล็ก อาทิ ลูกปลากระบอก ลูกปลาลิ้นหมา และลูกกุ้งกะต่อมในสกุลกุ้งก้ามกราม ประมาณ 11 กก./ปาก ส่วนใหญ่ถ้าชาวประมงได้ปลาพวกนี้ก็จะทิ้งเนื่องจากยังไม่ได้ขนาด นี่ก็ถือเป็นการใช้ทรัพยากรอย่างขาดประสิทธิภาพ เพราะถ้าปล่อยให้สัตว์น้ำที่ยังไม่ได้ขนาดเหล่านั้นเจริญเติบโตต่อไปอีกระยะ จะเป็นการเพิ่มทั้งขนาดและมูลค่าของสัตว์น้ำทำให้ได้รับผลตอบแทนที่สูงกว่าและมีโอกาสให้ปลาเหล่านั้นเจริญพันธุ์ทดแทนพ่อแม่พันธุ์ที่ถูกจับไป ที่สำคัญจะก่อให้เกิดความสูญเสียในการใช้ทรัพยากรสูงถึง 559 บาท/ปาก ซึ่งถ้าคิดเป็นความสูญเสียใน 1 ปีจากการทำการประมง 1 ปากจะสูญเสีย 144,222 บาท  ถือเป็นการสูญเสียที่น่าเสียดาย นายวิเดช ประเสริฐ ผู้ประกอบอาชีพประมงหมู่บ้านเกาะหาดทรายดำ จ.ระนอง ที่เลิกใช้โพงพางแล้ว กล่าวว่า ตัวผมเองเริ่มใช้โพงพางมาตั้งแต่ปี 2518 และก็ไม่คิดว่าโพงพางจะทำให้สัตว์น้ำลดลงเพราะจะทำโพงพาง 15 วัน พัก 15 วัน เนื่องจากเป็นช่วงน้ำขึ้นน้ำลง ช่วงน้ำลงจึงเป็นช่วงที่ปล่อยให้สัตว์น้ำได้เจริญเติบโต ผมทำโพงพางมาเรื่อย ๆ จนมีความรู้สึกว่าสัตว์น้ำลดน้อยลงสังเกตได้จากตอนที่นำโพงพางขึ้น อีกทั้งมีเจ้าหน้าที่ของกรมประมงมาแจ้งให้พวกเราทราบว่าโพงพางเป็นเครื่องมือประมงที่ผิดกฎหมาย มีการพูดคุยกันถึงข้อเสียทั้งในปัจจุบันและต่อไปในภายภาคหน้า ผมและชาวบ้านจึงหยุดการใช้โพงพางเมื่อปี 2530 และมาใช้เครื่องมือประมงที่ถูกกฎหมายทำการประมงแทน อาทิ อวนปูม้า อวนลอย ลอบปลาหมึก ฯลฯ โดยรายได้จากการทำประมงของผมปัจจุบันจะเฉลี่ยเดือนละประมาณ 10,000 บาท หาเลี้ยงครอบครัวได้สบาย สมัยก่อนจากที่ผมเคยสงสัยว่ามีปลาบางชนิดหายไปตอนนี้ก็กลับมาพบเห็นกันอีกครั้งไม่ว่าจะเป็น ปลาตะลุมพุก ปลาเต๋าเต้ย และอีกหลายชนิด นอกจากนี้ยังมีการอนุรักษ์ป่าชายเลนโดยการพาเด็ก ๆ และชาวบ้านไปช่วยกันปลูกป่าชายเลนเพื่อปลูกฝังให้พวกเรารู้จักรักษาระบบนิเวศของป่าชายเลนบ้านเราให้มีความสมบูรณ์เพื่อเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำวัยอ่อน จะได้เจริญเติบโตให้ชาวบ้านและลูกหลานได้มีอาชีพและรายได้เพื่อเลี้ยงครอบครัวและอยู่อาศัยในหมู่บ้านเดิมโดยไม่ต้องออกไปประกอบอาชีพรับจ้างต่างหมู่บ้านหรือต่างจังหวัดและได้รู้จักคุณค่าของป่าชายเลน สัตว์น้ำวัยอ่อนต่อไปในอนาคต ด้าน นายหมาดหยา ทำสวน ผู้ประกอบอาชีพประมงบ้านท่าประดู่ อ.คลองท่อม จ.กระบี่ กล่าวว่า เดิมทีต้องบอกก่อนว่าเราไม่รู้ว่าโพงพางเป็นเครื่องมือประมงที่ผิดกฎหมายมีการประกาศห้ามใช้ ผมคิดว่าผู้ที่ใช้โพงพางทำประมงต้องคิดเหมือนกันว่าโพงพางเป็นเครื่องมือที่คุ้นหูคุ้นตากับพวกเรามาตั้งแต่เด็ก ๆ ยิ่งตอนที่รู้ว่ากรมประมงจะเข้ามารื้อถอนโพงพางพวกเราชาวบ้านก็เคว้งคว้างไม่รู้จะหันไปทำอาชีพอะไรเลี้ยงครอบครัว เพราะโพงพางคือช่องทางหลักในการทำเงินและไม่คิดว่าจะมีเครื่องมือประมงประเภทไหนจะทำประมงได้ดีเท่ากับโพงพางจึงทำให้เราไม่อยากจะเลิกใช้โพงพางทำประมง แต่อย่างที่เรารู้กันว่าโพงพางเป็นเครื่องมือประมงที่ผิดกฎหมายก็คงไม่มีประโยชน์อะไรที่เราจะต้องทำประมงอย่างผิดกฎหมาย ผมจึงเริ่มที่จะหันหน้าคุยกับเจ้าหน้าที่กรมประมง ปรึกษาเรื่องช่องทางในการประกอบอาชีพซึ่งผมก็รู้สึกดีที่กรมประมงไม่ได้มารื้อโพงพางแล้วก็หายไป มีการนำพันธุ์สัตว์น้ำมาปล่อยเพื่อฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำและยังมีการนำเครื่องมือประมงที่ถูกกฎหมายมามอบให้กับพวกชาวบ้านที่เลิกใช้โพงพางให้สามารถจับสัตว์น้ำได้หลากหลายขึ้น อาทิ อวน 3 ชั้น ขนาดตา 4 ซม. อวนปู อวนปลากระบอก ฯลฯ และหลังจากเลิกใช้โพงพางมากว่า 3 ปี ปัจจุบันสามารถจับปลาได้เยอะมากขึ้น …จึงอยากจะเชิญชวนให้พี่น้องชาวประมงที่ใช้โพงพางขอให้เลิกใช้โพงพางทำประมง แล้วหันมาใช้ขนาดตาถูกกฎหมายหาเลี้ยงครอบครัวเพื่อลูกหลานเราในภายภาคหน้า.

No Comments

Post A Comment